{"id":5045,"date":"2025-10-11T21:03:17","date_gmt":"2025-10-11T19:03:17","guid":{"rendered":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/admin-redaktor\/czlowiek"},"modified":"2025-10-11T21:03:17","modified_gmt":"2025-10-11T19:03:17","slug":"czlowiek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/admin-redaktor\/czlowiek","title":{"rendered":"Cz\u0142owiek"},"content":{"rendered":"<p>Jak \u017cuk powoli nie patrz\u0105c doko\u0142a<br \/>\nw twardym pancerzu on! rycerz z chityny<br \/>\nidzie, gdzie anio\u0142 wo\u0142a, je\u015bli jeszcze wo\u0142a,<br \/>\nidzie w \u017cadnym zwyci\u0119stwie nie znajduj\u0105c winy,<br \/>\nidzie, a \u0142ami\u0105c ga\u0142\u0105\u017a ku anio\u0142a chwale<br \/>\nna o\u0142tarz, nie postrzega, \u017ce skrzyd\u0142o od\u0142ama\u0142,<br \/>\na nawet r\u0119k\u0119 bosk\u0105 i karz\u0105cy palec<br \/>\ni \u017ce jak ruchem k\u0142amie tak ofiar\u0105 sk\u0142ama\u0142.<br \/>\nA r\u0119ce ma \u2014 p\u0142omienie, co jak grom pragnienia<br \/>\nstoj\u0105 przy ka\u017cdym czynie nakszta\u0142t tego cienia,<br \/>\nco o po\u0142udniu wyprzedza nas znacz\u0105c<br \/>\nnas przed nami, \u2014 tak siebie poprzedza rozpacz\u0105<br \/>\ni gdzie ju\u017c st\u0105pnie lament przed nim jego d\u0142oni\u0105<br \/>\nzczyniony i ju\u017c rany po\u017cog\u0105 si\u0119 p\u0142oni\u0105.<\/p>\n<p>Ale ci\u0105\u017cy ten pancerz, a gdy ju\u017c u szczytu,<br \/>\ndepc\u0105c, \u015blepy na kroki, stanie m\u0105\u017c z granitu,<br \/>\nkiedy \u015bwi\u0119ty si\u0119 stanie \u2014 to tym, \u017ce nie patrzy\u0142<br \/>\ni sam by\u0142 Bogu, a krzywdzie nie znaczy\u0142<br \/>\nponad p\u0142omie\u0144 ogniska co stopy ogrzeje,<br \/>\nale nie stopom \u2014 sobie \u2014 duchem p\u0142omienieje.<\/p>\n<p>Ale ci\u0105\u017cy ten pancerz, bo je\u015bli w gwar st\u0105pi,<br \/>\nw miast bekowiska parne i krzy\u017ce cmentarne,<br \/>\nje\u015bli z krzywd\u0105 si\u0119 zejdzie i w krzywd\u0119 zest\u0105pi,<br \/>\nby naj\u015bwiatlejsze r\u0119ce \u2014 z ognia wyjmie czarne.<br \/>\nI przez to nieobj\u0119cie g\u0142azu co przywali\u0142<br \/>\njak popi\u00f3\u0142 b\u0119dzie. Krzywd\u0105 p\u00f3jdzie dalej.<br \/>\nBo wsp\u00f3\u0142czu\u0107 znaczy sta\u0107 si\u0119 czuciem spo\u0142em z owym<br \/>\ncierpi\u0105cym. Kto pojmie ka\u017cde s\u0142owo \u2014 s\u0142owem,<br \/>\nserce \u2014 sercem \u2014 z cierpieniem nienawi\u015b\u0107 te\u017c we\u017amie,<br \/>\na zbrodni\u0119 ma\u0142o w cz\u0142eku \u2014 ujrzy nawet w gwie\u017adzie.<br \/>\nI b\u0119dzie s\u0119dzi\u0105 cho\u0107 rzeknie: kto s\u0105dzi\u0107<br \/>\nprawo ma je\u015bli morzem ciemnym \u015blepy b\u0142\u0105dzi.<br \/>\nI krzywd\u0119 da \u2014 za krzywd\u0119 d\u0142o\u0144 wznosz\u0105c. Nie wr\u00f3ci<br \/>\ndo ludzko\u015bci, gdy p\u00f3jdzie ka\u017cd\u0105 trwog\u0105 ludzi.<\/p>\n<p>I mo\u017ce pozna nawet. C\u00f3\u017c pozna, gdy szklanym<br \/>\nkloszem jakby zamkni\u0119ty, w kloszu zadumany<br \/>\nb\u0119dzie jak mucha z\u0142ota szybie nieprzebytej<br \/>\ntworzy\u0142 elipsy lotu i mydlane mity,<br \/>\nmydlane, bo jak ba\u0144ki o szk\u0142o prysn\u0105 t\u0119cz\u0105<br \/>\ni spadn\u0105 jak spluni\u0119cie, nawet nie zad\u017awi\u0119cz\u0105,<br \/>\nnawet tonem nie wzejd\u0105, kiedy za powa\u0142\u0105<br \/>\ntysi\u0105c pie\u015bni na znak ten jeszcze b\u0119dzie ma\u0142o.<br \/>\nC\u00f3\u017c pozna, gdy ze stropu przez szk\u0142o jeden padnie<br \/>\npromie\u0144 nieprzenikalny. Ani go odgadnie,<br \/>\nani zobaczy nawet, a\u017c na z prochu \u2014 wstanie<br \/>\nczas przyjdzie, jak muzyka czas \u2014 w nim rozpoznanie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak \u017cuk powoli nie patrz\u0105c doko\u0142a w twardym pancerzu on! rycerz z chityny idzie, gdzie anio\u0142 wo\u0142a, je\u015bli jeszcze wo\u0142a, idzie w \u017cadnym zwyci\u0119stwie nie znajduj\u0105c winy, idzie, a \u0142ami\u0105c&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[146],"tags":[],"recenzowane_ksiazki":[],"recenzowani_autorzy":[580],"recenzowane_utwory":[581],"epoki_literackie":[506],"gatunki_utworow":[507],"class_list":["post-5045","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","recenzowani_autorzy-krzysztof-kamil-baczynski","recenzowane_utwory-czlowiek","epoki_literackie-wspolczesnosc","gatunki_utworow-poezja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5045","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5045"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5045\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5045"},{"taxonomy":"recenzowane_ksiazki","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/recenzowane_ksiazki?post=5045"},{"taxonomy":"recenzowani_autorzy","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/recenzowani_autorzy?post=5045"},{"taxonomy":"recenzowane_utwory","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/recenzowane_utwory?post=5045"},{"taxonomy":"epoki_literackie","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/epoki_literackie?post=5045"},{"taxonomy":"gatunki_utworow","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/gatunki_utworow?post=5045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}