{"id":5041,"date":"2025-10-11T20:43:00","date_gmt":"2025-10-11T18:43:00","guid":{"rendered":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/admin-redaktor\/legenda-o-swietym-aleksym"},"modified":"2025-10-11T20:43:00","modified_gmt":"2025-10-11T18:43:00","slug":"legenda-o-swietym-aleksym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/admin-redaktor\/legenda-o-swietym-aleksym","title":{"rendered":"Legenda o \u015bwi\u0119tym Aleksym"},"content":{"rendered":"<p>Ach, Krolu wieliki nasz,<br \/>\n Co\u017c Ci dziej\u0105 Maszyjasz,<br \/>\n Przydaj rozumu k mej rzeczy,<br \/>\n Me sierce bostwem obleczy,<br \/>\n Raczy mi\u0119 mych grzechow pozbawi\u0107,<br \/>\n Bych mog\u0142 o Twych \u015bwi\u0119tych prawi\u0107:<br \/>\n \u017bywot jednego \u015bwi\u0119tego,<br \/>\n Co\u017c mi\u0142owa\u0142 Boga swego.<br \/>\n Czt\u0119 w jednych ksi\u0119gach o nim;<br \/>\n Kto chce s\u0142ucha\u0107, ja powiem.<\/p>\n<p> W Rzymie jedno pani\u0119 by\u0142o,<br \/>\n Co\u017c Bogu rado s\u0142u\u017cy\u0142o,<br \/>\n A mia\u0142 barzo wielki dwor,<br \/>\n Procz panosz trzysta rycerzow,<br \/>\n Co s\u0105 mu zaw\u017cdy s\u0142u\u017cyli,<br \/>\n Zaw\u017cdy k jego sto\u0142u byli,<br \/>\n Chowa\u0142 je na wielebno\u015bci i na krasie,<br \/>\n Imia\u0142 ko\u017cdy swe z\u0142ote pasy.<br \/>\n Chowa\u0142 siroty i wdowy,<br \/>\n Da\u0142 jim osobne trzy sto\u0142y;<br \/>\n Za czwartym pielgrzymi jedli,<br \/>\n Ci (ji) do Boga przywiedli;<br \/>\n Eufamijan jemu dziano,<br \/>\n Wielkiemu temu panu.<br \/>\n A \u017cenie dziano Aglijas;<br \/>\n Ta by\u0142a ubostwu w czas.<\/p>\n<p> By\u0142 wysokiego rodu,<br \/>\n Nie mia\u0142 po sobie \u017cadnego p\u0142odu,<br \/>\n Wi\u0119cci j\u0119li Boga prosi\u0107,<br \/>\n Aby je tym darowa\u0142,<br \/>\n Aby jim jedno plemi\u0119 da\u0142.<br \/>\n Bog tych pro\u015bby wys\u0142ucha\u0142.<br \/>\n A gdy si\u0119 mu syn narodzi\u0142,<br \/>\n Ten si\u0119 w lepsze przygodzi\u0142:<br \/>\n Wi\u0119c mu zdziano Aleksy,<br \/>\n Ten by\u0142 o\u0107ca barzo lepszy.<\/p>\n<p> Ten wi\u0119c s\u0142u\u017cy\u0142 Bogu rad.<br \/>\n I\u017ce by\u0142 star dwadzie\u015bcia, k temu cztyrzy lata,<br \/>\n Wi\u0119c k niemu rzek\u0142 ociec s\u0142owa ta:<br \/>\n Mi\u0142y synu! Ka\u017c\u0119 tobie,<br \/>\n Pojim zajego\u0107 \u017con\u0119 sobie;<br \/>\n Ktorej jedno b\u0119dziesz chcie\u0107,<br \/>\n \u015alubi\u0119 tobie, t\u0119 masz mie\u0107.<br \/>\n Syn odpowie o\u0107cu swemu,<br \/>\n Wszeko s\u0142usza starszemu:<br \/>\n O\u0107cze! wszekom ja twoje dzieci\u0119,<br \/>\n Wiernie da\u0142bych swoj \u017cywot prze ci\u0119;<br \/>\n Cokole mi chcesz kaza\u0107,<br \/>\n Po twej woli ma si\u0119 to (z)sta\u0107.&#8221;<br \/>\n A wi\u0119c mu cesarz dziewk\u0119 da\u0142,<br \/>\n A papie\u017c ji z ni\u0105 odda\u0142.<br \/>\n A w ten czas papie\u017ca miano,<br \/>\n Innocencyjusz mu dziano;<br \/>\n To ten by\u0142 cesarz pirzwy,<br \/>\n Archodonijusz ni\u017cli;<br \/>\n Ktorej krolewnie Famijana dziano,<br \/>\n Co j\u0105 Aleksemu dano.<br \/>\n A gdy si\u0119 z ni\u0105 pok\u0142ada\u0142,<br \/>\n Tej nocy z ni\u0105 gada\u0142;<br \/>\n Wroci\u0142 zasi\u0119 pir\u015bcie\u0144 jej,<br \/>\n A rzek\u0142 tako do niej:<br \/>\n Ostawiam ci\u0119 przy twym dziewstwie,<br \/>\n Wro\u0107 mi ji, gdy b\u0119dziewa oba w niebieskim krolewstwie;<br \/>\n Jutro\u0107 si\u0119 bierz\u0119 od ciebie<br \/>\n S\u0142u\u017cy(\u0107) temu, co\u017cci jest w niebie;<br \/>\n A gdy\u0107 wszytki sto\u0142y osi\u0119d\u0105,<br \/>\n Tedy\u0107 ja ju\u017c w drodze b\u0119d\u0119.<br \/>\n Mi\u0142a \u017cono! ka\u017c\u0119 tobie,<br \/>\n S\u0142u\u017cy Bogu w ka\u017cdej dobie.<br \/>\n Ubogie karmi, odziewaj;<br \/>\n Swych starszych nigdy nie gniewa(j);<br \/>\n Chowaj si\u0119 w(e) czci i w ka\u017ani,<br \/>\n Nie tra\u0107 nijednej przyja\u017ani.<\/p>\n<p> Krolewna odpowie jemu:<br \/>\n Mam te\u017c dobr\u0105 wol\u0105 k temu,<br \/>\n Namilejszy m\u0119\u017cu moj!<br \/>\n Tego si\u0119 po mnie nic nie boj;<br \/>\n Ka\u017cdy cz\u0142onek w mym \u017cywocie<br \/>\n Chc\u0119 chowa\u0107 w ka\u017ani i w cnocie;<br \/>\n Jinako po mnie nie wzwiesz,<br \/>\n Doj\u0105d ty \u017cyw, ja te\u017c.<\/p>\n<p> A jeko zajutra wsta\u0142,<br \/>\n Od obiad a si\u0119 precz bra\u0142;<br \/>\n O tym nikt nie wiedzia\u0142,<br \/>\n Jedno \u017cona jego;<br \/>\n Ta wiedzia\u0142a od niego.<br \/>\n Nabra\u0142 sobie \u015brebra, z\u0142ota dosy\u0107,<br \/>\n Co go mog\u0142 piechot\u0105 nosi\u0107;<br \/>\n Wi\u0119c si\u0119 na morze wezbra\u0142,<br \/>\n A ociec w \u017ca\u0142o\u015bc(i) osta\u0142,<br \/>\n I ma\u0107 mia\u0142a dosy\u0107 \u017ca\u0142o\u015bci;<br \/>\n \u017bona po nim jeko spita.<br \/>\n Wi\u0119c to \u015bwi\u0119te plemi\u0119<br \/>\n Przysz\u0142o w jedn\u0119 ziemi\u0119.<br \/>\n Rozda\u0142 swe rucho \u017cebrakom,<br \/>\n \u015arzebro, z\u0142oto popom, \u017cakom.<br \/>\n Wi\u0119c sam pod ko\u015bcio\u0142em siedzia\u0142,<br \/>\n A o jego ksi\u0119stwie nikt nie wiedzia\u0142.<br \/>\n Wi\u0119c to zaw\u017cdy wstawa\u0142 reno,<br \/>\n Ano ko\u015bcio\u0142 zamkniono;<br \/>\n Wi\u0119c tu le\u017ca\u0142 podle proga,<br \/>\n Fal\u0119, prosz\u0119 swego Boga,<br \/>\n Ano z wirzchu sz\u0142a przygoda,<br \/>\n Niegdy mroz, niegdy woda.<br \/>\n E\u017c si\u0119 sta\u0142o w jeden czas,<br \/>\n Wsta\u0142 z obraza Matki Bo\u017cej obraz,<br \/>\n Szed\u0142 do tego cz\u0142owieka,<br \/>\n Jen si\u0119 kluczem opieka,<br \/>\n I rzek\u0142 jest tako do niego:<br \/>\n Wstani, pu\u015bci cz\u0142owieka tego,<br \/>\n Otemkni mu ko\u015bcio\u0142 Bo\u017cy,<br \/>\n A\u0107 na tym mrozie nie le\u017cy.<br \/>\n \u017bak si\u0119 tego barzo l\u0119kn\u0105\u0142,<br \/>\n Wstawszy, ko\u015bcio\u0142 otemkn\u0105\u0142.<br \/>\n To si\u0119 niejedn\u0105 dzieja\u0142o,<br \/>\n Ale si\u0119 cz\u0119sto dzieja\u0142o.<br \/>\n Wi\u0119c \u017cak powieda\u0142 ka\u017cdemu,<br \/>\n I staremu, i m\u0142odemu.<br \/>\n A gdy\u017c to po nim uznali,<br \/>\n Wielik\u0105 mu (ch)fa\u0142\u0119 dali,<br \/>\n Za \u015bwi\u0119tego ji trzymano,<br \/>\n Wiele mu prze Bog dawano.<br \/>\n Steskszy sobie ociec jego,<br \/>\n Przez swego syna jedynego,<br \/>\n Rozs\u0142a\u0142 po wszym ziemiam lud,<br \/>\n I zada\u0142 jim wielki trud;<br \/>\n Strawili wieliki pieni\u0105dz<br \/>\n Swego ksi\u0119dza szuk(aj)\u0105c.<br \/>\n Tu ji nadjeli<br \/>\n W jednym mie\u015bcie, w Jelidocei.<br \/>\n Nie zna\u0142 go jeden, jeko drugi,<br \/>\n A on pozna\u0142 wszytki swe s\u0142ugi,<br \/>\n Bra\u0142 od nich je\u0142mu\u017cny jich,<br \/>\n Wi\u0119c wiesio\u0142 by\u0142,<br \/>\n I\u017c ji tym Bog nawiedzi\u0142.<br \/>\n Tu s\u0105 jechali od niego,<br \/>\n A nie pozna\u0142 \u017cadny jego;<br \/>\n A o\u0107cu s\u0105 powiedzieli:<br \/>\n Nigdziejsmy go nie widzieli.<br \/>\n A gdy to ociec us\u0142ysza\u0142 ta s\u0142owa,<br \/>\n Tedy jego \u017ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a nowa:<br \/>\n Tu j\u0105\u0142 p\u0142aka\u0107, narzeka\u0107;<br \/>\n Ma\u0107 nie mog\u0142a p\u0142aczu przesta\u0107.<\/p>\n<p> A wi\u0119c \u015bwi\u0119temu Aleksemu,<br \/>\n Temu ksi\u0119dzu wielebnemu,<br \/>\n Nieluba mu (ch)fa\u0142a by\u0142a,<br \/>\n Co si\u0119 mu ondzie wodzi\u0142a.<br \/>\n Tu si\u0119 w(e)zbra\u0142 jeko mog\u0119,<br \/>\n Wsiad\u0142 na morze w kog\u0119,<br \/>\n Bra\u0142 si\u0119 do ziemie, do jednej,<br \/>\n Do miasta Syryjej;<br \/>\n Tam by\u0142 czu\u0142 \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a,<br \/>\n Tu by\u0142a jego my\u015bl pad\u0142a.<\/p>\n<p> Wi\u0119c si\u0119 wietr obroci\u0142;<br \/>\n Ten-ci ji zasi\u0119 nawroci\u0142.<br \/>\n A gdy do Rzyma przyja\u0142, Bogu dzi\u0119kowa\u0142,<br \/>\n I\u017c ji do ziemie przygna\u0142,<br \/>\n A rzek\u0105c: Ju\u017c tu chc\u0119 cirzpie\u0107<br \/>\n M\u0119k\u0119 i wszytki z\u0142e file imie\u0107,<br \/>\n U mego o(j)\u0107ca na dworze,<br \/>\n Gdy\u017ce\u015bm nie przeby\u0142 za morze.<br \/>\n Potka\u0142 na \u017corawiu o\u0107ca swego<br \/>\n Przed grodem i j\u0105\u0142 go prosi\u0107:<br \/>\n W jimi\u0119 Syna Bo\u017cego<br \/>\n I dla syna twego, Aleksego,<br \/>\n A racz mi sw\u0105 je\u0142mu\u017cn\u0119 da\u0107,<br \/>\n Bych mog\u0142 ty odrobiny bra\u0107,<br \/>\n Co b\u0119d\u0105 z twego sto\u0142a pada\u0107.<br \/>\n Jego ociec to us\u0142ysza\u0142,<br \/>\n I\u017c jemu synowo jimi\u0119 wspomion\u0105\u0142,<br \/>\n Tu silno rzewno zap\u0142aka\u0142,<br \/>\n Wi\u0119c ji Boga dla chowa\u0142.<br \/>\n A gdy us\u0142ysza\u0142 tak\u0105 mow\u0119,<br \/>\n Zawin\u0105\u0142 sobie p\u0142aszczem g\u0142ow\u0119;<br \/>\n Tu si\u0119 by\u0142 we\u0144 zam\u0119t wkrad\u0142,<br \/>\n Ma\u0142o e\u017ce z mostu nie spad\u0142.<br \/>\n Poda\u0142 mu szafarza swego;<br \/>\n Ten mu czyni\u0142 wiele z\u0142ego.<br \/>\n Tu pod wschodem le\u017ca\u0142,<br \/>\n Ka\u017cdy na\u0144 pomyje, z\u0142\u0105 wod\u0119 la\u0142.<\/p>\n<p> A le\u017ca\u0142 tu sze\u015b\u0107na\u0107cie lat,<br \/>\n Wsz(y)tko cirpia\u0142 prze Bog rad;<br \/>\n Siodmegona\u0107cie lata za morzem by\u0142,<br \/>\n Co sobie nic czyni\u0142.<br \/>\n A wi\u0119c gdy ju\u017c umrze\u0107 mia\u0142,<br \/>\n Sam sobie list napisa\u0142.<br \/>\n I \u015bcisn\u0105\u0142 ji twardo w r\u0119ce,<br \/>\n Popisawszy swoje wszytki m\u0119ki,<br \/>\n I wszytki skutki, co je p\u0142odzi\u0142,<br \/>\n Jako si\u0119 na \u015bwiat narodzi\u0142.<br \/>\n A gdy Bogu dusz\u0119 da\u0142,<br \/>\n Tu si\u0119 wielki dziw sta\u0142:<br \/>\n Samy zwony zwoni\u0142y,<br \/>\n Wszytki, co w Rzymie by\u0142y.<br \/>\n Wi\u0119c si\u0119 po nim pytano,<br \/>\n Po wszytkich domiech szukano:<br \/>\n Nie mogli go nigdziej naj\u0107,<br \/>\n A w\u017cdy nie chcieli przesta\u0107.<br \/>\n Jedno m\u0142ode dzieci\u0119 by\u0142o,<br \/>\n To jim wi\u0119c wzjawi\u0142o,<br \/>\n A rzek\u0105c: Aza wy nie wiecie o tym,<br \/>\n Kto to umar\u0142? Ja\u0107 wam powiem:<br \/>\n U Eufamijana\u0107 le\u017cy,<br \/>\n O jim\u017ce ta fa\u0142a bie\u017cy;<br \/>\n Pod wschodem ji najdziecie,<br \/>\n Acz go jedno szuka\u0107 chcecie.<\/p>\n<p> Wi\u0119c tu papie\u017c z kardyna\u0142y,<br \/>\n Cesarz z swymi kap\u0142any<br \/>\n Szli s\u0105 k(u) niemu z chor\u0105gwiami;<br \/>\n A (d)zwony w\u017cdy (d)zwonili samy.<br \/>\n Tu wi\u0119c by\u0142a ludzi si\u0142a,<br \/>\n Silno wielka ciszczba by\u0142a.<br \/>\n Kogokole para zalecia\u0142a<br \/>\n Od tego \u015bwi\u0119tego cia\u0142a,<br \/>\n Ktory le chorob\u0119 mia\u0142,<br \/>\n Natemie\u015bci(e) zdrow osta\u0142;<br \/>\n Tu s\u0105 krasne cztyrzy \u015bwiece sta\u0142y,<br \/>\n Co s\u0105 wi\u0119c w sobie \u015bwi\u0119ty ogie\u0144 mia\u0142y.<br \/>\n Chcieli mu list z r\u0119ki wzi\u0105\u0107,<br \/>\n Nie mogli go mu wzi\u0105\u0107:<br \/>\n Ani cesarz, ani papie\u017c,<br \/>\n Ani wszytko kap\u0142a\u0144stwo takie\u017c,<br \/>\n I wszytek lud k temu<br \/>\n Nie mog\u0142 rozdrze\u0107 nicht r\u0119ki jemu.<br \/>\n Wi\u0119c wszytcy prosili Boga za to,<br \/>\n Aby jim Bog pomog\u0142 na to,<br \/>\n By mu mogli list otj\u0105\u0107,<br \/>\n A w\u017cdy mu go nie mogli otj\u0105\u0107,<br \/>\n E\u017cby ale poznali ma\u0142o,<br \/>\n Co by na tym li\u015bcie sta\u0142o.<br \/>\n Jedno przysz\u0142a \u017cona jego,<br \/>\n A \u015bci\u0105g\u0142a r\u0119k\u0119 do niego,<br \/>\n E\u017c jej w r\u0119k\u0119 wpad\u0142 list,<br \/>\n Przeto, i\u017c by\u0142 jeden do drugiego czyst.<br \/>\n A gdy ten list ogl\u0105dano,<br \/>\n Natemie\u015bcie uznano,<br \/>\n I\u017c by\u0142 syn Eufamijanow,<br \/>\n A ksi\u0119dza rzymskiego cesarzow.<br \/>\n A gdy to ociec&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ach, Krolu wieliki nasz, Co\u017c Ci dziej\u0105 Maszyjasz, Przydaj rozumu k mej rzeczy, Me sierce bostwem obleczy, Raczy mi\u0119 mych grzechow pozbawi\u0107, Bych mog\u0142 o Twych \u015bwi\u0119tych prawi\u0107: \u017bywot jednego&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[146],"tags":[],"recenzowane_ksiazki":[],"recenzowani_autorzy":[572],"recenzowane_utwory":[574],"epoki_literackie":[498],"gatunki_utworow":[507],"class_list":["post-5041","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","recenzowani_autorzy-anonim","recenzowane_utwory-legenda-o-swietym-aleksym","epoki_literackie-sredniowiecze","gatunki_utworow-poezja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5041"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5041\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5041"},{"taxonomy":"recenzowane_ksiazki","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/recenzowane_ksiazki?post=5041"},{"taxonomy":"recenzowani_autorzy","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/recenzowani_autorzy?post=5041"},{"taxonomy":"recenzowane_utwory","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/recenzowane_utwory?post=5041"},{"taxonomy":"epoki_literackie","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/epoki_literackie?post=5041"},{"taxonomy":"gatunki_utworow","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/utwory-klasyczne\/wp-json\/wp\/v2\/gatunki_utworow?post=5041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}