{"id":220,"date":"2025-09-04T23:23:59","date_gmt":"2025-09-04T21:23:59","guid":{"rendered":"https:\/\/poezja-proza.pl\/literatura\/?page_id=220"},"modified":"2025-09-20T07:57:59","modified_gmt":"2025-09-20T05:57:59","slug":"pozytywizm-literatura","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/pozytywizm-literatura\/","title":{"rendered":"Pozytywizm &#8211; Literatura"},"content":{"rendered":"\n    <div class=\"tts-audio\" style=\"margin:10px 0;\">\n        <button style=\"\n            background:#fff;\n            color:#396184;\n            border:1px solid #396184;\n            border-radius:20px;\n            padding:6px 12px;\n            font-size:14px;\n            cursor:pointer;\n            display:inline-flex;\n            align-items:center;\n            gap:6px;\n        \" onclick=\"responsiveVoice.speak('Literatura pozytywizmu by\u0142a przede wszystkim realistyczna i tendencyjna, czyli podporz\u0105dkowana okre\u015blonym celom spo\u0142ecznym. Pisarze traktowali swoje dzie\u0142a jako narz\u0119dzie wychowania, krytyki spo\u0142ecznej i walki o reformy. \\n\\n\\n\\nW Polsce powsta\u0142y w\u00f3wczas powie\u015bci i nowele ukazuj\u0105ce \u017cycie ch\u0142op\u00f3w, mieszczan i ziemia\u0144stwa, zwracaj\u0105ce uwag\u0119 na problemy spo\u0142eczne i moralne. Eliza Orzeszkowa pisa\u0142a o konieczno\u015bci edukacji i r\u00f3wnouprawnienia kobiet, a jej \u201eNad Niemnem\u201d ukazywa\u0142o ide\u0119 pracy organicznej. Boles\u0142aw Prus w \u201eLalce\u201d stworzy\u0142 panoram\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, pokazuj\u0105c zar\u00f3wno jego aspiracje, jak i s\u0142abo\u015bci. Henryk Sienkiewicz z kolei w realistycznych \u201enowelach\u201d opisywa\u0142 trud codzienno\u015bci, a w powie\u015bciach historycznych dodawa\u0142 narodowi nadziei i dumy. \\n\\n\\n\\nLiteratura pozytywistyczna pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 prostym, zrozumia\u0142ym j\u0119zykiem, by dotrze\u0107 do szerokiego grona odbiorc\u00f3w. Popularne by\u0142y nowele, jako forma kr\u00f3tka i przyst\u0119pna, \u0142atwa do publikacji w prasie. \\n\\n\\n\\nPisarze zwracali uwag\u0119 na problem ub\u00f3stwa, alkoholizmu, braku edukacji, nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznych i antysemityzmu. Wa\u017cnym elementem literatury sta\u0142a si\u0119 tak\u017ce publicystyka i eseistyka. Pozytywi\u015bci wierzyli, \u017ce literatura ma s\u0142u\u017cy\u0107 ludziom i kszta\u0142towa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo, a nie by\u0107 jedynie sztuk\u0105 dla sztuki.', 'Polish Male', {rate:0.85})\">\n            <svg xmlns='http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg' width='16' height='16' fill='#396184' viewBox='0 0 24 24'>\n                <path d='M3 9v6h4l5 5V4L7 9H3z'\/>\n            <\/svg>\n            Pos\u0142uchaj tekstu\n        <\/button>\n    <\/div>\n<p>Literatura pozytywizmu by\u0142a przede wszystkim realistyczna i tendencyjna, czyli podporz\u0105dkowana okre\u015blonym celom spo\u0142ecznym. Pisarze traktowali swoje dzie\u0142a jako narz\u0119dzie wychowania, krytyki spo\u0142ecznej i walki o reformy. <\/p>\n\n\n\n<p>W Polsce powsta\u0142y w\u00f3wczas powie\u015bci i nowele ukazuj\u0105ce \u017cycie ch\u0142op\u00f3w, mieszczan i ziemia\u0144stwa, zwracaj\u0105ce uwag\u0119 na problemy spo\u0142eczne i moralne. Eliza Orzeszkowa pisa\u0142a o konieczno\u015bci edukacji i r\u00f3wnouprawnienia kobiet, a jej \u201eNad Niemnem\u201d ukazywa\u0142o ide\u0119 pracy organicznej. Boles\u0142aw Prus w \u201eLalce\u201d stworzy\u0142 panoram\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, pokazuj\u0105c zar\u00f3wno jego aspiracje, jak i s\u0142abo\u015bci. Henryk Sienkiewicz z kolei w realistycznych \u201enowelach\u201d opisywa\u0142 trud codzienno\u015bci, a w powie\u015bciach historycznych dodawa\u0142 narodowi nadziei i dumy. <\/p>\n\n\n\n<p>Literatura pozytywistyczna pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 prostym, zrozumia\u0142ym j\u0119zykiem, by dotrze\u0107 do szerokiego grona odbiorc\u00f3w. Popularne by\u0142y nowele, jako forma kr\u00f3tka i przyst\u0119pna, \u0142atwa do publikacji w prasie. <\/p>\n\n\n\n<p>Pisarze zwracali uwag\u0119 na problem ub\u00f3stwa, alkoholizmu, braku edukacji, nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznych i antysemityzmu. Wa\u017cnym elementem literatury sta\u0142a si\u0119 tak\u017ce publicystyka i eseistyka. Pozytywi\u015bci wierzyli, \u017ce literatura ma s\u0142u\u017cy\u0107 ludziom i kszta\u0142towa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo, a nie by\u0107 jedynie sztuk\u0105 dla sztuki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pos\u0142uchaj tekstu Literatura pozytywizmu by\u0142a przede wszystkim realistyczna i tendencyjna, czyli podporz\u0105dkowana okre\u015blonym celom spo\u0142ecznym. Pisarze traktowali swoje dzie\u0142a jako narz\u0119dzie wychowania, krytyki spo\u0142ecznej i walki o reformy. W Polsce powsta\u0142y w\u00f3wczas powie\u015bci i&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-220","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=220"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":578,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/220\/revisions\/578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}