{"id":149,"date":"2025-09-04T23:05:11","date_gmt":"2025-09-04T21:05:11","guid":{"rendered":"https:\/\/poezja-proza.pl\/literatura\/?page_id=149"},"modified":"2025-09-20T07:56:39","modified_gmt":"2025-09-20T05:56:39","slug":"pozytywizm-historia-epoki","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/pozytywizm-historia-epoki\/","title":{"rendered":"Pozytywizm &#8211; Historia epoki"},"content":{"rendered":"\n    <div class=\"tts-audio\" style=\"margin:10px 0;\">\n        <button style=\"\n            background:#fff;\n            color:#396184;\n            border:1px solid #396184;\n            border-radius:20px;\n            padding:6px 12px;\n            font-size:14px;\n            cursor:pointer;\n            display:inline-flex;\n            align-items:center;\n            gap:6px;\n        \" onclick=\"responsiveVoice.speak('Historia pozytywizmu zwi\u0105zana jest z przemianami politycznymi i spo\u0142ecznymi XIX wieku. W Europie rozw\u00f3j przemys\u0142u i kapitalizmu sprawi\u0142, \u017ce zacz\u0119to inaczej patrze\u0107 na rol\u0119 nauki i gospodarki. Filozofia pozytywistyczna Augusta Comte\u2019a oraz rozw\u00f3j przyrodoznawstwa wp\u0142yn\u0119\u0142y na \u015bwiatopogl\u0105d ca\u0142ej epoki. \\n\\n\\n\\nW Polsce koniec romantyzmu wi\u0105za\u0142 si\u0119 bezpo\u015brednio z kl\u0119sk\u0105 powstania styczniowego w 1864 roku. Rozczarowanie kolejn\u0105 przegran\u0105 zrywow\u0105 rewolucj\u0105 sprawi\u0142o, \u017ce elity intelektualne zacz\u0119\u0142y szuka\u0107 nowych dr\u00f3g budowania si\u0142y narodu. Zrodzi\u0142 si\u0119 program pracy organicznej, czyli traktowania spo\u0142ecze\u0144stwa jak jednego organizmu, w kt\u00f3rym ka\u017cdy element ma swoj\u0105 funkcj\u0119. Obok tego pojawi\u0142a si\u0119 idea pracy u podstaw \u2013 troski o edukacj\u0119 i rozw\u00f3j warstw najbiedniejszych, zw\u0142aszcza ch\u0142op\u00f3w. \\n\\n\\n\\nHistoria epoki w Polsce pokazuje, \u017ce pozytywizm nie by\u0142 ruchem biernym, lecz aktywn\u0105 odpowiedzi\u0105 na trudne warunki polityczne. Zamiast walki zbrojnej promowa\u0142 reformy spo\u0142eczne, gospodarcze i kulturowe. By\u0142a to tak\u017ce epoka intensywnego rozwoju prasy, nauki i szkolnictwa. Pozytywizm w Europie trwa\u0142 do ko\u0144ca XIX wieku, kiedy zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 nowe pr\u0105dy artystyczne, jak modernizm czy M\u0142oda Polska.', 'Polish Male', {rate:0.85})\">\n            <svg xmlns='http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg' width='16' height='16' fill='#396184' viewBox='0 0 24 24'>\n                <path d='M3 9v6h4l5 5V4L7 9H3z'\/>\n            <\/svg>\n            Pos\u0142uchaj tekstu\n        <\/button>\n    <\/div>\n<p>Historia pozytywizmu zwi\u0105zana jest z przemianami politycznymi i spo\u0142ecznymi XIX wieku. W Europie rozw\u00f3j przemys\u0142u i kapitalizmu sprawi\u0142, \u017ce zacz\u0119to inaczej patrze\u0107 na rol\u0119 nauki i gospodarki. Filozofia pozytywistyczna Augusta Comte\u2019a oraz rozw\u00f3j przyrodoznawstwa wp\u0142yn\u0119\u0142y na \u015bwiatopogl\u0105d ca\u0142ej epoki. <\/p>\n\n\n\n<p>W Polsce koniec romantyzmu wi\u0105za\u0142 si\u0119 bezpo\u015brednio z kl\u0119sk\u0105 powstania styczniowego w 1864 roku. Rozczarowanie kolejn\u0105 przegran\u0105 zrywow\u0105 rewolucj\u0105 sprawi\u0142o, \u017ce elity intelektualne zacz\u0119\u0142y szuka\u0107 nowych dr\u00f3g budowania si\u0142y narodu. Zrodzi\u0142 si\u0119 program pracy organicznej, czyli traktowania spo\u0142ecze\u0144stwa jak jednego organizmu, w kt\u00f3rym ka\u017cdy element ma swoj\u0105 funkcj\u0119. Obok tego pojawi\u0142a si\u0119 idea pracy u podstaw \u2013 troski o edukacj\u0119 i rozw\u00f3j warstw najbiedniejszych, zw\u0142aszcza ch\u0142op\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n<p>Historia epoki w Polsce pokazuje, \u017ce pozytywizm nie by\u0142 ruchem biernym, lecz aktywn\u0105 odpowiedzi\u0105 na trudne warunki polityczne. Zamiast walki zbrojnej promowa\u0142 reformy spo\u0142eczne, gospodarcze i kulturowe. By\u0142a to tak\u017ce epoka intensywnego rozwoju prasy, nauki i szkolnictwa. Pozytywizm w Europie trwa\u0142 do ko\u0144ca XIX wieku, kiedy zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 nowe pr\u0105dy artystyczne, jak modernizm czy M\u0142oda Polska.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pos\u0142uchaj tekstu Historia pozytywizmu zwi\u0105zana jest z przemianami politycznymi i spo\u0142ecznymi XIX wieku. W Europie rozw\u00f3j przemys\u0142u i kapitalizmu sprawi\u0142, \u017ce zacz\u0119to inaczej patrze\u0107 na rol\u0119 nauki i gospodarki. Filozofia pozytywistyczna Augusta Comte\u2019a oraz&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-149","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=149"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":576,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/149\/revisions\/576"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}