{"id":118,"date":"2025-09-04T22:49:53","date_gmt":"2025-09-04T20:49:53","guid":{"rendered":"https:\/\/poezja-proza.pl\/literatura\/?page_id=118"},"modified":"2025-09-20T07:46:31","modified_gmt":"2025-09-20T05:46:31","slug":"oswiecenie-sztuka-i-kultura","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/oswiecenie-sztuka-i-kultura\/","title":{"rendered":"O\u015bwiecenie &#8211; Sztuka i kultura"},"content":{"rendered":"\n    <div class=\"tts-audio\" style=\"margin:10px 0;\">\n        <button style=\"\n            background:#fff;\n            color:#396184;\n            border:1px solid #396184;\n            border-radius:20px;\n            padding:6px 12px;\n            font-size:14px;\n            cursor:pointer;\n            display:inline-flex;\n            align-items:center;\n            gap:6px;\n        \" onclick=\"responsiveVoice.speak('Sztuka o\u015bwiecenia podporz\u0105dkowana by\u0142a racjonalizmowi i klasycznym idea\u0142om harmonii, prostoty i symetrii. Arty\u015bci nawi\u0105zywali do wzorc\u00f3w staro\u017cytnej Grecji i Rzymu, co szczeg\u00f3lnie widoczne by\u0142o w architekturze i rze\u017abie. Rozwin\u0105\u0142 si\u0119 klasycyzm, w kt\u00f3rym najwa\u017cniejsza by\u0142a harmonia formy i przejrzysto\u015b\u0107 przekazu. W malarstwie popularne by\u0142y sceny historyczne, alegorie i portrety, kt\u00f3re mia\u0142y charakter dydaktyczny. O\u015bwiecenie przynios\u0142o tak\u017ce rozw\u00f3j teatru, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 przestrzeni\u0105 dyskusji o problemach spo\u0142ecznych i politycznych. Opera i balet zyska\u0142y na znaczeniu jako formy rozrywki i sztuki wysokiej. \\n\\n\\n\\nMuzyka epoki o\u015bwiecenia to przede wszystkim klasycyzm wiede\u0144ski, z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Haydna, Mozarta i Beethovena. Ich dzie\u0142a cechowa\u0142y si\u0119 klarown\u0105 form\u0105, melodyjno\u015bci\u0105 i r\u00f3wnowag\u0105 mi\u0119dzy emocj\u0105 a intelektem. \\n\\n\\n\\nWa\u017cnym elementem kultury sta\u0142y si\u0119 salony literackie i towarzyskie, w kt\u00f3rych spotykali si\u0119 pisarze, filozofowie i politycy, aby dyskutowa\u0107 o ideach. Kultura o\u015bwiecenia mia\u0142a charakter obywatelski \u2013 jej celem by\u0142o wychowanie \u015bwiadomego cz\u0142owieka i odpowiedzialnego obywatela. \\n\\n\\n\\nRozw\u00f3j prasy i czasopism literackich przyczyni\u0142 si\u0119 do upowszechnienia kultury w szerokich kr\u0119gach spo\u0142ecznych. W Polsce do najwa\u017cniejszych dzie\u0142 architektonicznych nale\u017c\u0105 klasycystyczne pa\u0142ace i rezydencje magnackie, takie jak \u0141azienki Kr\u00f3lewskie w Warszawie. Ca\u0142a sztuka i kultura tego okresu podporz\u0105dkowane by\u0142y idei dydaktyzmu i mia\u0142y pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 wychowawcz\u0105.', 'Polish Male', {rate:0.85})\">\n            <svg xmlns='http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg' width='16' height='16' fill='#396184' viewBox='0 0 24 24'>\n                <path d='M3 9v6h4l5 5V4L7 9H3z'\/>\n            <\/svg>\n            Pos\u0142uchaj tekstu\n        <\/button>\n    <\/div>\n<p>Sztuka o\u015bwiecenia podporz\u0105dkowana by\u0142a racjonalizmowi i klasycznym idea\u0142om harmonii, prostoty i symetrii. Arty\u015bci nawi\u0105zywali do wzorc\u00f3w staro\u017cytnej Grecji i Rzymu, co szczeg\u00f3lnie widoczne by\u0142o w architekturze i rze\u017abie. Rozwin\u0105\u0142 si\u0119 klasycyzm, w kt\u00f3rym najwa\u017cniejsza by\u0142a harmonia formy i przejrzysto\u015b\u0107 przekazu. W malarstwie popularne by\u0142y sceny historyczne, alegorie i portrety, kt\u00f3re mia\u0142y charakter dydaktyczny. O\u015bwiecenie przynios\u0142o tak\u017ce rozw\u00f3j teatru, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 przestrzeni\u0105 dyskusji o problemach spo\u0142ecznych i politycznych. Opera i balet zyska\u0142y na znaczeniu jako formy rozrywki i sztuki wysokiej. <\/p>\n\n\n\n<p>Muzyka epoki o\u015bwiecenia to przede wszystkim klasycyzm wiede\u0144ski, z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Haydna, Mozarta i Beethovena. Ich dzie\u0142a cechowa\u0142y si\u0119 klarown\u0105 form\u0105, melodyjno\u015bci\u0105 i r\u00f3wnowag\u0105 mi\u0119dzy emocj\u0105 a intelektem. <\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cnym elementem kultury sta\u0142y si\u0119 salony literackie i towarzyskie, w kt\u00f3rych spotykali si\u0119 pisarze, filozofowie i politycy, aby dyskutowa\u0107 o ideach. Kultura o\u015bwiecenia mia\u0142a charakter obywatelski \u2013 jej celem by\u0142o wychowanie \u015bwiadomego cz\u0142owieka i odpowiedzialnego obywatela. <\/p>\n\n\n\n<p>Rozw\u00f3j prasy i czasopism literackich przyczyni\u0142 si\u0119 do upowszechnienia kultury w szerokich kr\u0119gach spo\u0142ecznych. W Polsce do najwa\u017cniejszych dzie\u0142 architektonicznych nale\u017c\u0105 klasycystyczne pa\u0142ace i rezydencje magnackie, takie jak \u0141azienki Kr\u00f3lewskie w Warszawie. Ca\u0142a sztuka i kultura tego okresu podporz\u0105dkowane by\u0142y idei dydaktyzmu i mia\u0142y pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 wychowawcz\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pos\u0142uchaj tekstu Sztuka o\u015bwiecenia podporz\u0105dkowana by\u0142a racjonalizmowi i klasycznym idea\u0142om harmonii, prostoty i symetrii. Arty\u015bci nawi\u0105zywali do wzorc\u00f3w staro\u017cytnej Grecji i Rzymu, co szczeg\u00f3lnie widoczne by\u0142o w architekturze i rze\u017abie. Rozwin\u0105\u0142 si\u0119 klasycyzm, w&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-118","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":563,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/118\/revisions\/563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/historia-literatury\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}