{"id":119,"date":"2025-10-16T18:28:16","date_gmt":"2025-10-16T16:28:16","guid":{"rendered":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/?p=119"},"modified":"2025-10-16T20:25:07","modified_gmt":"2025-10-16T18:25:07","slug":"milosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/2025\/10\/16\/milosc\/","title":{"rendered":"Motyw mi\u0142o\u015bci w literaturze"},"content":{"rendered":"\n

Znaczenie i sens filozoficzny<\/h3>\n\n\n\n

Mi\u0142o\u015b\u0107<\/strong> to jeden z najstarszych i najcz\u0119\u015bciej podejmowanych temat\u00f3w w literaturze. Jest uczuciem \u0142\u0105cz\u0105cym ludzi, przekraczaj\u0105cym granice czasu, \u015bmierci i rozumu. Mo\u017ce oznacza\u0107 zar\u00f3wno rado\u015b\u0107 i spe\u0142nienie<\/strong>, jak i cierpienie, ofiar\u0119, rozdarcie<\/strong>.
Filozoficznie mi\u0142o\u015b\u0107 bywa rozumiana jako si\u0142a boska (Eros, Agape)<\/strong>, wi\u0119\u017a duchowa mi\u0119dzy lud\u017ami<\/strong>, nap\u0119d tw\u00f3rczo\u015bci i sztuki<\/strong>, ale tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142o tragizmu<\/strong>, gdy pozostaje niespe\u0142niona.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Wyst\u0119powanie w r\u00f3\u017cnych epokach<\/h3>\n\n\n\n
    \n
  • Antyk<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 rozumiana jako pot\u0119ga bog\u00f3w i przeznaczenia (np. Mit o Orfeuszu i Eurydyce<\/em>, Dafnis i Chloe<\/em>).<\/li>\n\n\n\n
  • \u015aredniowiecze<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 duchowa i mistyczna (mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga, Matki Boskiej, idea\u0142 mi\u0142o\u015bci rycerskiej).<\/li>\n\n\n\n
  • Renesans<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 harmonijna, cielesna i duchowa zarazem (Sonety do Laury<\/em> Petrarki, Treny<\/em> Kochanowskiego \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 ojcowska).<\/li>\n\n\n\n
  • Barok<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 zmys\u0142owa, ale pe\u0142na sprzeczno\u015bci, przemijania i niepokoju.<\/li>\n\n\n\n
  • O\u015bwiecenie<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 ukazywana w kontek\u015bcie rozumu i moralno\u015bci (np. Miko\u0142aja Do\u015bwiadczy\u0144skiego przypadki<\/em>).<\/li>\n\n\n\n
  • Romantyzm<\/strong> \u2013 uczucie absolutne, tragiczne, przekraczaj\u0105ce \u015bmier\u0107 (Dziady<\/em> Mickiewicza, Cierpienia m\u0142odego Wertera<\/em> Goethego).<\/li>\n\n\n\n
  • Pozytywizm<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 rozumiana spo\u0142ecznie, cz\u0119sto niemo\u017cliwa z powodu r\u00f3\u017cnic klasowych (Lalka<\/em> Prusa).<\/li>\n\n\n\n
  • M\u0142oda Polska<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 jako nami\u0119tno\u015b\u0107 i bunt przeciw mieszcza\u0144skim konwenansom (Wesele<\/em>, Ludzie bezdomni<\/em>).<\/li>\n\n\n\n
  • XX wiek i wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 ukazywana realistycznie, ironicznie, jako potrzeba blisko\u015bci lub \u017ar\u00f3d\u0142o samotno\u015bci (Noce i dnie<\/em>, Tango<\/em> Mro\u017cka, poezja Haliny Po\u015bwiatowskiej, Wis\u0142awy Szymborskiej).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
    \n\n\n\n

    Przyk\u0142ady dzie\u0142 i autor\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
    Rodzaj mi\u0142o\u015bci<\/th>Autor<\/th>Dzie\u0142o<\/th><\/tr><\/thead>
    Tragiczna, romantyczna<\/td>Adam Mickiewicz<\/td>Dziady cz. IV<\/em>, Sonety krymskie<\/em><\/td><\/tr>
    Mistyczna, duchowa<\/td>\u015aw. Jan od Krzy\u017ca<\/td>Pie\u015b\u0144 duchowa<\/em><\/td><\/tr>
    Ojcowska<\/td>Jan Kochanowski<\/td>Treny<\/em><\/td><\/tr>
    Zmys\u0142owa, nami\u0119tna<\/td>Boles\u0142aw Le\u015bmian<\/td>W malinowym chru\u015bniaku<\/em><\/td><\/tr>
    Platoniczna, idealna<\/td>Petrarka<\/td>Sonety do Laury<\/em><\/td><\/tr>
    Mi\u0142o\u015b\u0107 codzienna, dojrza\u0142a<\/td>Maria D\u0105browska<\/td>Noce i dnie<\/em><\/td><\/tr>
    Mi\u0142o\u015b\u0107 niemo\u017cliwa<\/td>Boles\u0142aw Prus<\/td>Lalka<\/em><\/td><\/tr>
    Mi\u0142o\u015b\u0107 ironiczna, wsp\u00f3\u0142czesna<\/td>Wis\u0142awa Szymborska<\/td>Mi\u0142o\u015b\u0107 od pierwszego wejrzenia<\/em><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
    \n\n\n\n

    Fragmenty \/ cytaty<\/h3>\n\n\n\n
    \n

    \u201eNiechaj mnie Zo\u015bka o wiersze nie prosi \u2014
    Bo kiedy Zo\u015bka do mnie pisa\u0107 raczy,
    To ka\u017cdy wiersz jej z r\u0105k ca\u0142uj\u0119, p\u0142aszcz\u0119…\u201d
    \u2014 Adam Mickiewicz, Do M.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

    \n

    \u201eMi\u0142o\u015b\u0107 mi wszystko wyja\u015bni\u0142a,
    Mi\u0142o\u015b\u0107 wszystko rozwi\u0105za\u0142a.\u201d
    \u2014 Karol Wojty\u0142a, Tryptyk rzymski<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

    \n

    \u201eNiekt\u00f3rzy lubi\u0105 poezj\u0119.
    Niekt\u00f3rzy \u2014 czyli nie wszyscy.\u201d
    \u2014 Wis\u0142awa Szymborska, Niekt\u00f3rzy lubi\u0105 poezj\u0119<\/em> (ironiczny ton wobec uczu\u0107 i sztuki)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Powi\u0105zane motywy<\/h3>\n\n\n\n
      \n
    • \u015amier\u0107<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 silniejsza ni\u017c \u015bmier\u0107 (Romeo i Julia<\/em>).<\/li>\n\n\n\n
    • Samotno\u015b\u0107<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 niespe\u0142niona (Werter<\/em>).<\/li>\n\n\n\n
    • Bunt<\/strong> \u2013 przeciw \u015bwiatu, kt\u00f3ry nie pozwala kocha\u0107 (Giaur<\/em>).<\/li>\n\n\n\n
    • Przemijanie<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 utracona, wspomnieniowa (Treny<\/em>, Sonety krymskie<\/em>).<\/li>\n\n\n\n
    • Sztuka i tw\u00f3rczo\u015b\u0107<\/strong> \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 jako \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji (Sonety do Laury<\/em>).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
      \n\n\n\n

      Zadania \/ pytania dla uczni\u00f3w (opcjonalnie)<\/h3>\n\n\n\n
        \n
      1. W jaki spos\u00f3b przedstawiano mi\u0142o\u015b\u0107 w r\u00f3\u017cnych epokach?<\/li>\n\n\n\n
      2. Dlaczego romantycy uwa\u017cali mi\u0142o\u015b\u0107 za si\u0142\u0119 niszcz\u0105c\u0105 i zbawienn\u0105 zarazem?<\/li>\n\n\n\n
      3. Jak zmieni\u0142o si\u0119 rozumienie mi\u0142o\u015bci w literaturze XX wieku?<\/li>\n\n\n\n
      4. Znajd\u017a w literaturze przyk\u0142ad mi\u0142o\u015bci niemo\u017cliwej i mi\u0142o\u015bci dojrza\u0142ej \u2014 por\u00f3wnaj ich uj\u0119cie.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Znaczenie i sens filozoficzny Mi\u0142o\u015b\u0107 to jeden z najstarszych i najcz\u0119\u015bciej podejmowanych temat\u00f3w w literaturze. Jest uczuciem \u0142\u0105cz\u0105cym ludzi, przekraczaj\u0105cym granice czasu, \u015bmierci i rozumu. Mo\u017ce oznacza\u0107 zar\u00f3wno rado\u015b\u0107 i spe\u0142nienie, jak i cierpienie, ofiar\u0119,...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[69],"tags":[],"recenzowane_ksiazki":[],"recenzowani_autorzy":[],"class_list":["post-119","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-milosc"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":155,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119\/revisions\/155"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119"},{"taxonomy":"recenzowane_ksiazki","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/recenzowane_ksiazki?post=119"},{"taxonomy":"recenzowani_autorzy","embeddable":true,"href":"https:\/\/poezja-proza.pl\/gatunki-literackie\/wp-json\/wp\/v2\/recenzowani_autorzy?post=119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}